حسين علوى مهر
346
روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )
سرچشمه مىگيرد ، همچنين هر عصرى ، مشكلات ، پيچيدگىها و گرفتارىهاى مخصوص به خود دارد كه آن نيز از دگرگونى اجتماعات و فرهنگها كه لازمهء تحول زندگى و گذشت زمان است مىباشد ، افراد پيروز و موفق آنها هستند كه هم آن نيازها و تقاضاها را درك مىكنند و هم اين مشكلات و گرفتارىها را ، كه مجموع آنها را « مسائل عصرى » مىتوان ناميد . « 1 » در هر صورت اين تفسير بر اساس نيازهاى اجتماعى عصر خود به زبان فارسى رسا و ساده ، در 26 جلد نوشته شده و به زبانهاى عربى و اردو نيز ترجمه شده است . 5 . فى ظلال القرآن مؤلف آن سيد قطب ( م 1386 ق . ) از دانشمندان مبارز و روشنفكر مصر ، از اهل سنت با عقايد اشعرى مىباشد ، اين تفسير به زبان عربى است و تمام قرآن را تفسير كرده است . در اين تفسير به مسائل اجتماعى و تربيتى اهميت ويژه داده شده است . به علت ديدگاههاى ضد استعمارى مفسر و برخوردهاى او با مسائل ظالمانهء جهانى ، در تفسير خود به مسائل مبارزاتى ، جنگ و جهاد ، و تحول در ميان ملتهاى اسلامى و دعوت به اتحاد مسلمانان اهتمام ويژه نموده است . در اين تفسير تلاش شده است از « قيل و قالها » و مباحث اختلافى قرائات ، لغات ، ادبيات ، كلام و فقه دورى گزيند ، همچنين از نقل اسرائيليات دورى گزيده است . 6 . پرتوى از قرآن نويسندهء اين تفسير ، سيد محمود طالقانى ( م 1399 ق . ) است . او از دانشمندان مبارز شيعه و نخستين امام جمعهء تهران پس از پيروزى انقلاب شكوهمند اسلامى مىباشد ، اين تفسير به زبان فارسى است و دربردارندهء تفسير سورهء حمد تا بخشى از سورهء نساء ، و جزء آخر قرآن است ، از آن جا كه مفسر خود يك مصلح به شمار مىرود به نكاتى كه جامعه را اصلاح و به هدايت مىكشاند پرداخته و همچنين به مسائل مبارزاتى و انقلابى توجه خاص داشته است .
--> ( 1 ) تفسير نمونه ، ج 1 / 23 .